ګرو له میاشتنۍ کرایې پرته په یوه کور کې د اوسېدو یوه لاره ده. کرایهنشین مالک ته په یو ځل لویه اندازه پیسې ورکوي، د یوې توافق شوې مودې لپاره په کور کې ژوند کوي، او د وتلو پر مهال ټولې پیسې بېرته اخلي. دا په کابل او د افغانستان په نورو ښارونو کې عام دی، او که په احتیاط سره ترسره شي، دواړو خواوو ته ګټور کېدای شي.
ګرو څنګه کار کوي
- پر شرایطو موافقه وکړئ. کرایهنشین او مالک د پیسو پر اندازه، د پیسو پر ډول، د تړون پر موده او پر هغې خبرتیا موافقه کوي چې هره خوا یې باید ورکړي.
- په لیکلي ډول یې ثبت کړئ. دواړه خواوې یو لیکلی تړون لاسلیک کوي، معمولاً د شاهدانو په وړاندې.
- پیسې ورکړئ. کرایهنشین مالک ته پیسې ورکوي او لاسلیک شوی رسید ترلاسه کوي.
- په کور کې ژوند وکړئ. په عادي ګرو کې کرایهنشین کرایه نه ورکوي. ځینې تړونونه لږې یوځایي پیسې له کمې میاشتنۍ کرایې سره یوځای کوي.
- کور بېرته وسپارئ او پیسې بېرته واخلئ. کله چې تړون پای ته ورسېږي، کرایهنشین کور بېرته سپاري او مالک ټولې پیسې بېرته ورکوي.
خلک ولې ګرو غوره کوي
د کرایهنشینانو لپاره میاشتنۍ کرایه نشته، او پیسې د لګېدو پر ځای په پای کې بېرته راګرځي. د مالکانو لپاره، ګرو دا امکان برابروي چې د ملکیت له پلورلو یا پور اخیستلو پرته لویې پیسې ترلاسه کړي.
په کابل کې د ګرو معمولي پیسې
| اندازه | معمولي | د اعلانونو منځنۍ نیمایي | اعلانونه |
|---|---|---|---|
| 3 د خوب خونې | 30,000 USD20,000 – 30,000 | 20,000 – 30,000 | 40 |
| 4 د خوب خونې | 31,500 USD21,500 – 35,000 | 21,500 – 35,000 | 14 |
| ټولې اندازې | 30,000 USD24,000 – 33,000 | 24,000 – 33,000 | 60 |
په کور کې د ګرو ډېری کورونه په امریکایي ډالرو اعلان شوي دي. په کابل کې د ګرو ټول کورونه وګورئ.
خطرونه
کرایهنشین لویې پیسې ورکوي او د هغو د بېرته ترلاسه کولو لپاره پر مالک باور کوي. ډېری ستونزې له دې لاملونو څخه یو ته راځي:
- مالک پیسې بېرته نه شي ورکولای. که پیسې لګول شوې وي او مالک د بېرته ورکولو لپاره څه ونه لري، کرایهنشین ښايي مجبور شي انتظار وباسي، یا محکمې ته لاړ شي.
- کور د هغه نه و چې وړاندې یې کړي. هغه څوک چې مالک نه دی، یا د څو وارثانو له جملې یوازې یو وارث دی، پر داسې ملکیت ګرو اخلي چې د هغه په اړه ژمنه نه شي کولای.
- یو کور دوه ځله په ګرو ورکول کېږي. مالک له یوه نه زیاتو کرایهنشینانو څخه ګرو اخلي، یا ملکیت دمخه په رهن کې دی یا پلورل شوی دی.
- د اسعارو بدلون. که پیسې په یوه ډول اسعارو ورکړل شي او په بل ډول بېرته ورکړل شي، د اسعارو د نرخ بدلون کولای شي یوې خوا ته زیان ورسوي.
- ناڅرګند شرایط. کله چې تړون یوازې په خوله شوی وي، د ترمیم، بلونو، له وخته مخکې وتلو یا د کور د حالت په اړه شخړې عامې دي.
څنګه خپلې پیسې خوندي وساتئ
- مالکیت وګورئ. د مالکیت اصلي قباله وغواړئ او پر هغې لیکل شوی نوم د مالک له تذکرې (ملي پېژندپاڼې) سره پرتله کړئ. د ملکیت د اسنادو لارښود تشریح کوي چې څه باید وګورئ.
- د نورو ادعاوو په اړه پوښتنه وکړئ. مستقیم وپوښتئ چې ایا ملکیت په رهن کې دی، له نورو وارثانو سره شریک دی یا دمخه په ګرو ورکړل شوی دی، او له ګاونډیانو یا د ګذر وکیل (د سیمې استازي) څخه هم وپوښتئ.
- هر څه ولیکئ. تړون باید د پیسو اندازه او ډول، د پیل نېټه او موده، هغه خبرتیا چې هره خوا یې باید ورکړي، دا چې که کومه کرایه وي، بلونه او ترمیمونه به څوک ورکوي، که مالک ملکیت وپلوري څه به کېږي، او دا چې پیسې به کله او څنګه بېرته ورکول کېږي، روښانه کړي.
- شاهدان ولرئ. تړون د باوري شاهدانو په وړاندې لاسلیک کړئ، او هره خوا دې یوه کاپي له ځان سره وساتي.
- په داسې ډول پیسې ورکړئ چې ثابت یې کړای شئ. لاسلیک شوی رسید واخلئ چې د پیسو اندازه او ډول پکې لیکل شوی وي.
- د بېرته ورکړې پر پیسو موافقه وکړئ. بېرته ورکړه باید په همغه ډول پیسو وي چې ورکړل شوې وې، مګر دا چې دواړه خواوې په لیکلي ډول بل څه ومني.
ګرو، کرایه که پیرودل؟
- کرایه هغه وخت ستاسو لپاره مناسبه ده چې غواړئ خپل پسانداز ازاد وساتئ یا ښايي ژر کډه وکړئ. هره میاشت پیسې ورکوئ او هېڅ بېرته نه راګرځي.
- ګرو هغه وخت مناسب دی چې یوځایي پیسې لرئ او غواړئ نور کرایه ورنه کړئ. پیسې په پای کې بېرته راګرځي، خو تر هغه چې هلته اوسېږئ، ستاسو په واک کې نه وي.
- پیرودل هغه وخت مناسب دي چې غواړئ اوږده موده پاتې شئ او د بشپړې بیې د ورکولو توان لرئ. کور ستاسو کېږي، خو اسناد باید په ځانګړي احتیاط سره وګورئ.
د دیني نظرونو په اړه یوه یادونه
خلک په دې اړه بېلابېل نظرونه لري چې ایا ګرو په اسلامي شریعت کې د منلو وړ دی که نه، او ځینې تړونونه داسې جوړېږي چې دا اندېښنې په پام کې ونیسي. که دا مسئله ستاسو لپاره مهمه وي، له موافقې مخکې له یوه باوري عالم څخه وپوښتئ.
دا لارښود عمومي معلومات دي، نه حقوقي مشوره. د لوی ګرو لپاره، ښه به وي چې له تادیې مخکې له یوه وکیل مدافع وغواړئ چې تړون وګوري.
ډېرې پوښتل شوې پوښتنې
ایا د ګرو پیسې په بشپړ ډول بېرته ورکول کېږي؟
په یوه عادي ګرو کې، هو: کله چې کرایهنشین له کوره ووځي، مالک ټولې پیسې بېرته ورکوي. له پیسو څه کمول، د بېلګې په توګه د زیان په بدل کې، یوازې هغه وخت باید وشي چې په لیکلي تړون کې یې یادونه شوې وي.
ایا د ګرو پر مهال کرایه ورکول کېږي؟
معمولاً نه. ځینې تړونونه لږې یوځایي پیسې له کمې میاشتنۍ کرایې سره یوځای کوي. لیکلی تړون باید روښانه کړي چې کوم یو یې دی.
ایا مالک کولای شي ګرو له وخته مخکې پای ته ورسوي؟
یوازې تر هغه حده چې ستاسو تړون یې اجازه ورکوي. له تادیې مخکې د خبرتیا پر موده، او پر دې چې پیسې به کله او څنګه بېرته ورکول کېږي، موافقه وکړئ.
ګرو په کومو پیسو ورکول کېږي؟
په کابل کې د ګرو پیسې ډېری وخت په امریکایي ډالرو ټاکل کېږي. هر ډول پیسې چې غوره کوئ، د پیسو ډول په تړون کې ولیکئ او بېرته ورکړه هم په همغه ډول پیسو وکړئ.
لټون پیل کړئ
کرایي، د پلور او د ګرو کورونه وګورئ، او مستقیم له مالکانو او رهنماګانو سره اړیکه ونیسئ.
